C.A.M. van den Berg – Feminist/Queer Studies and the Study of Public Debates on Religion and Homosexuality

Abstract in Dutch
Het bestuderen van de constructie van religie en homoseksualiteit als elkaars tegenovergestelde in publieke debatten kan eigenlijk niet zonder daarbij in ogenschouw te nemen dat dergelijke debatten plaatsvinden in een post-seculiere samenleving. Traditionele religie is niet verdwenen, maar is van kleur en rol veranderd, terwijl nieuwe religie en spiritualiteit steeds meer deel gaan uitmaken van het veelzijdige Nederlandse religieuze palet. Deze veranderende rol betekent ook dat er over de plaats van religie in de publieke en de privésfeer steeds opnieuw onderhandeld moet worden, en debatten over homoseksualiteit spelen hierbij een belangrijke rol.

In het project Contested Privates wordt bij de bestudering van deze debatten dankbaar gebruik gemaakt van gender en queer studies, waar de aandacht voor religie lijkt toe te nemen. Binnen deze disciplines staat de wijze waarop structuren van gender en seksualiteit de praktijk van geleefde religie vormgeven centraal: een welkome correctie op nieuwe “grand narratives” over de rol van religie in de moderne samenleving. Tegelijkertijd lijken deze disciplines zich voornamelijk te richten op wat er nieuw, innovatief en “praktisch” is aan religie en spiritualiteit. Zo ontstaat een corpus van teksten die post-secularisme invullen met een gewenst (?) toekomstbeeld waarin religie en spiritualiteit positief gewaardeerd worden om de handelingsmogelijkheden die geboden worden aan mensen in gemarginaliseerde posities. Deze focus op de subversieve potentie van religie en spiritualiteit lijkt ten koste te gaan van het vanuit een gender en queer perspectief begrijpen en duiden van de praktijken en geloofssystemen van “oude” religie, die zich eveneens manifesteert in het publieke debat.

Om te kunnen begrijpen hoe constructies van religie en homoseksualiteit in debatten in Nederland en andere Europese landen vorm krijgen, moet er ook aandacht zijn voor de sociale en politieke structuren die onderliggend zijn aan de wijze waarop traditionele religie verandert, en voor de manier waarop traditionele religie samenhangt met de vorm van secularisme die we in Nederland (en andere Europese landen) kennen, en voor hoe binnen deze specifieke seculariteit voorwaarden zijn ontstaan waaronder traditionele religie zich publiekelijk kan uiten.

Article
You can read the article by clicking this link: C.A.M. van den Berg – Feminist Queer Studies and the Study of Public Debates on Religion and Homosexuality (2014)